Bölüm 3

Dostoyevski’nin “toplumsal varlığını” onun genel edebiyat üretimi ile ve Suç ve Ceza romanı ile ilintileyerek, bir tür değinmeler, hatırlatmalar yaparken de, elbette bu Batı menşeli birikimlerden çok şey süzmek, daha doğrusu bir tür derleme yapmak durumundayız. Kuşkusuz, derlemeyi yaparken kaynak seçimi de başlı başına bir sorun oluşturmaktadır. Özellikle eleştirilere, tanıtım ve önsözlere temel alınan metodolojiler, bir ve aynı metinden neredeyse örtüşmesi imkânsız sonuçlar çıkarmayı bile mümkün kılmaktadırlar. Biz burada da, “tarihsel-sosyolojik” diye tanımlayabileceğimiz bir okumayı mümkün kılan, yazarın “toplumsal varlığını” temel alan yönteme başvuracağız. Dileyen okur, romanı bitirdikten sonra da bu önsöze dönerek, kendi yorumu ya da ulaşabildiği başka yorum kaynaklarıyla buradaki açıklamalar arasında bir bağ kurmaya çalışabilir; belirttiğimiz gibi, ne yaparsak yapalım el koyamayacağımız bir bütün ile karşı karşıya kalmaktan da ürkmemek gerekir; Suç ve Ceza’nın, başta TV dizisi olarak ciddi yönetmenlerce yapılan sinema uyarlamaları bile, bize edebiyatın “asi” ya da tartışma ve yorumları besleme enerjisi hiç tükenmeyecek bir örneğiyle karşı karşıya bulunduğumuzu göstermeye yeter....