“Samuray tarihi, kültürü ve felsefesinin Anime örneklerinde yansıması:
‘Rurouni Kenshin’ Anime örneğinin incelenmesi” başlıklı bu tez ile Japon tarihi,
kültürü ve felsefesinde önemli bir yer tutan samuraya bir pencere açmak
amaçlanmıştır. Başta edebiyat ve sinema olmak üzere, samuray imgesi günümüze
kadar birçok esere kaynaklık etmiştir. Kendine ait felsefesi içinde yer alan sadakat
ve onur gibi unsurlarla Batı’nın ilgisini çeken samuray, Japonya’nın şövalyesi olarak
değerlendirilmiştir. Ancak özellikle Batı tarafından oluşturulan bu şövalyelik ile
imgesi ile acı ve kan ile yoğrulmuş samuray gerçeği göz ardı edilmektedir.
Japonya’nın kitle ve popüler kültürünün en önemli yapı taşlarından anime, yani
Japon animasyonu, son yıllarda Amerika ve Avrupa’yı fethetmektedir. Amerika ve
Avrupa’ya ait popüler kültür içinde bir alt kültür olmaktan çıkarak giderek yayılan
anime, kendisine özgü içerik ve biçimi ile Doğu’nun Batı’yı ele geçirmeye başladığını
da düşündürtebilir. Japonya’nın kitle ve popüler kültürünü yansıtan “yerel” anime,
Amerika ve Avrupa’yı kendi silahı ile vurarak bir “global” popüler kültür özelliğine
erişmektedir; seri olarak üretilip seri olarak tüketilirken halen ‘yerel’ ve sıra dışı
kalabilmek. Anime, özellikle Amerikan popüler kültürü kasırgasının etkilerinin
ağırlıkla hissedildiği ülkemizde de ilgi çekmektedir. Alışılageldik ve Amerikanvari
animasyon örneklerinin karşısında önemli bir alternatif oluşturan anime, gerek
İnternet gerekse anime serisi yayınlayan televizyon kanalları aracılığıyla giderek
artan bir Türk izleyici kitlesi kazanmaktadır.
Roman, öykü, bilgisayar oyunu, film gibi birçok alanın yanı sıra anime içinde
de karşımıza çıkan samuray imgesinin kendisi “yerel” iken özellikle kültür ve
felsefesinin “global” bir hale geldiği görülmektedir. Bu tez, ‘samuray’ ve ‘anime’
ikilisinin birbirinden farklı birçok kültür tarafından kabul edilerek popüler hale geldiği
noktasını çıkış olarak almaktadır. Gerek beyaz perdede gerek televizyon ekranında
her türlü kültüre mal olan ve “global” popüler kültür ürünü hale getirilen samuraya
farklı bir açıdan yaklaşılmak amaçlandığından, temelde samurayın kendisi gibi
“yerel” olan anime gözünden samuraya bakılacaktır. Japonya’ya ait olana,
samuraya, yine Japonya içinden, anime ile bakabilmek kullanılacak temel
yöntemdir. Bu noktada, samuray tarihi, kültürü ve felsefesine ait unsurların anime
içinde nasıl yer bulduğu araştırılmaya çalışılacaktır. Bu araştırmayı ortaya koymak
için 94 bölümden oluşan anime serisi “Rurouni Kenshin” örneklem olarak seçilmiştir.
Serinin ana karakterinin samuray olması ve serinin zaman ve mekân olarak
samuray tarihi ile örtüşen bir zaman ve mekânda geçmesi, ayrıca, “Rurouni
Kenshin” serisinin Türk televizyon kanallarında yayınlanmış olması bu seçim için
belirleyici olan temel etkenlerdendir. Tek yönlü Amerikan ve Batı kültürü yanında yer
alan anime, kitle kültürüne zenginlik katarken bir kısım Türk izleyicisinin de
gözünden kaçmamıştır.
“Rurouni Kenshin” serisinin incelenmesi kapsamında tüm bölümler izlenerek
notlar alınmıştır. Tezin sonuç kısmının sayısal olarak desteklenebilmesi için serinin
İngilizce alt yazı metinleri “Provalis Research” firmasının QDA v.2 üzerinden çalışan
Wordstat modülünü kullanılarak taranmıştır. İngilizce alt yazı metinleri, yani 94
bölüm, toplamda 201.551 kelimeden oluşmaktadır. Bu kelimelerden 6.697'si
birbirinden farklı kelimelerdir. Samuray tarihi, kültürü ve felsefesi açısında önem
oluşturabilecek, seri boyunca söze yansıyan ve başlıca vurgulanan birbirinden farklı
90 adet anahtar kelime seçilmiştir. Samuray tarihi dönem isimleri (Örneğin; “Meiji”,
“Tokugawa”.) ve serinin ana, yan ve karşıt karakterlerin isimleri (Örneğin “Kenshin”,
“Kaoru”.) seçilen anahtar kelimelerin başta gelenleridir. Seçilen bu anahtar
kelimeler, İngilizce alt yazı metinleri içerisinde arattırılmıştır. Anahtar kelimelerin tüm
seri içindeki kullanım sıklıklarına göre sayısal veriler elde edilmiştir. Bu veriler
serinin samuray tarihi, kültürü ve felsefesine nasıl yer verdiği sorusunu
destekleyerek sonuç bölümünde kullanılmıştır.
Tezin hazırlanmasında kullanılan ana kaynakça, kitaplardan ve İnternet
sayfalarından oluşmaktadır. Tezin hazırlanması sırasında karşılaşılan en önemli
güçlük, samuray ya da anime ile ilgili neredeyse hiç Türkçe kaynak bulunamamış
olmasıdır. Samuray üzerine yazılmış Türkçe tek bir kaynak bulunurken, Japon
kültürü ya da felsefesine ait Türkçe kitaplarda da samuraya kısmen değinildiği
görülmüştür. Yurt dışından İngilizce kitaplar getirttirilmiştir. Bu sebeple, tezin
kaynakçasının tamamına yakını İngilizce kitaplardan oluşmaktadır. İngilizce
kitapların okunarak çevirisinin yapılması, tez çalışmasının ayrı bir kısmını oluşturmuştur.
Anime, Amerika ve Avrupa’nın aksine henüz Türkiye’de DVD ya da video
pazarında geniş bir yer kaplamamaktadır. Türk televizyon kanallarında zaman
zaman anime örneklerine yer verilmesine ve İnternet ortamında animeyi takip eden
bir Türk izleyici kitlesi olmasına rağmen, “Rurouni Kenshin” serisinin görsel ve işitsel
materyallerinin ülkemizde elde edilememiş olması tezin hazırlanmasında ateşleyici
bir rol oynamıştır. Sonuç olarak, “Rurouni Kenshin” serisinin tüm bölümlerine
İnternet üzerinden ulaşılmıştır. BitComet adlı p2p torrent programı kullanılarak,
serinin tüm bölümleri İnternet'ten indirilmiştir. Bölümler, orijinal Japonca seslendirme
ve İngilizce alt yazıya sahiptir. Ayrıca yurt dışından “Rurouni Kenshin” serisinin DVD
box seti getirtil
miştir.
Umarım sıkılmamısındır 🤍
Umarım biri bunu okuyodur :((
703 kelime bulunmakta ★