Antik veya Arkaik Yunanistan terimi, sanatı, mimarisi ve felsefesiyle bilinen Klasik Çağı (MÖ 480-323) değil, MÖ 700-480 yıllarını ifade eder. Arkaik Yunanistan sanatta, şiirde ve teknolojide ilerlemeler gördü, ancak polisin veya şehir devletinin icat edildiği çağ olarak biliniyor. Polis, yüzlerce yıldır Yunan siyasi yaşamının belirleyici özelliği haline geldi.
Şehir Devletinin Doğuşu
Arkaik dönemden önceki sözde "Yunan Karanlık Çağları" sırasında, insanlar küçük çiftçi köylerinde Yunanistan'ın her yerine dağılmış halde yaşıyorlardı. Büyüdükçe bu köyler gelişmeye başladı. Bazı duvarlar inşa etti. Çoğu bir pazar yeri (bir agora) ve bir topluluk buluşma yeri inşa etti.Hükümetler geliştirdiler ve vatandaşlarını bir tür anayasaya veya yasalara göre örgütlediler. Ordu topladılar ve vergi topladılar. Ve bu şehir devletlerinin (polis olarak bilinir) her birinin, polis vatandaşlarının büyük bir hürmet, saygı ve fedakarlık borçlu olduğu belirli bir tanrı veya tanrıça tarafından korunduğu söylenirdi. (Örneğin, Atina'nın tanrısı Athena'ydı; Sparta'nınki de öyleydi.)Vatandaşları, Herodot'un "aynı soy ve aynı konuşma, ortak tanrı tapınaklarımız ve dini ritüellerimiz, benzer geleneklerimiz" olarak adlandırdığı ortak noktalara sahip olsa da, her Yunan şehir devleti farklıydı. En büyüğü Sparta , yaklaşık 300 mil karelik bir alanı kontrol ediyordu; en küçüğünde sadece birkaç yüz kişi vardı.
Bununla birlikte, MÖ yedinci yüzyılda Arkaik dönemin şafağında, şehir devletleri bir dizi ortak özellik geliştirmişti. Hepsinin ticarete değil tarıma dayalı ekonomileri vardı: Bu nedenle toprak her şehir devletinin en değerli kaynağıydı. Ayrıca çoğu, kalıtsal krallarını veya basileus'u devirmişti ve az sayıda zengin aristokrat tarafından yönetiliyordu.
Bu insanlar siyasi iktidarı tekellerine aldılar. (Örneğin, sıradan insanların konseylerde veya meclislerde hizmet etmesine izin vermeyi reddettiler.) Ayrıca en iyi tarım arazilerini tekellerine aldılar ve hatta bazıları Yunan tanrılarının soyundan geldiklerini iddia ettiler . Çünkü fakirler, karıları ve çocukları ile zenginlerin kölesiydiler ve siyasi hakları yoktu, dedi Aristoteles , "soylular ve halk arasında uzun süre ihtilaf vardı."
kolonizasyon
Göç, bu gerilimin bir kısmını hafifletmenin bir yoluydu. Toprak, şehir devletlerinde en önemli zenginlik kaynağıydı; aynı zamanda, belli ki, sınırlı arzdaydı. Nüfus artışının baskısı, birçok erkeği kendi kutuplarından uzağa ve Yunanistan ve Ege çevresindeki seyrek nüfuslu bölgelere itti.MÖ 750 ile MÖ 600 arasında, Yunan kolonileri Akdeniz'den Küçük Asya'ya, Kuzey Afrika'dan Karadeniz kıyılarına kadar yayıldı. MÖ yedinci yüzyılın sonunda, 1.500'den fazla sömürge polisi vardı.
Bu kutupların her biri bağımsız bir şehir devletiydi. Arkaik dönemin kolonileri bu yönüyle bildiğimiz diğer kolonilerden farklıydı: Orada yaşayan insanlar geldikleri şehir devletleri tarafından yönetilmiyor veya onlara bağlı değillerdi. Yeni poleis kendi kendini yönetiyordu ve kendi kendine yeterliydi.
Tiranların Yükselişi
Zaman geçtikçe ve nüfusları büyüdükçe, bu tarımsal şehir devletlerinin çoğu, çanak çömlek, kumaş, şarap ve metal işçiliği gibi tüketim malları üretmeye başladı. Bu malların ticareti, genellikle eski aristokrasinin üyeleri olmayan bazı insanları çok zengin yaptı. Bu insanlar oligarkların kontrolsüz gücüne içerlediler ve bazen hoplit denilen ağır silahlı askerlerin yardımıyla yeni liderleri görevlendirmek için bir araya geldiler.Bu liderler tiran olarak biliniyordu. Bazı tiranlar, yerlerini aldıkları oligarklar kadar otokratik olurken, diğerleri aydınlanmış liderler olduklarını kanıtladılar. (Argoslu Pheidon, örneğin Megaralı Theagenes şehrine akan su getirirken, düzenli bir ağırlık ve ölçü sistemi kurdu.) Ancak onların yönetimi uzun sürmedi: Klasik dönem, beraberinde bir dizi siyasi reformu getirdi. demokratia ya da “halkın yönetimi” olarak bilinen Antik Yunan demokrasisi sistemi.
Arkaik Rönesans?
Arkaik dönemin kolonyal göçleri, sanatı ve edebiyatı üzerinde önemli bir etkiye sahipti: Yunan stillerini her yere yaydılar ve her yerden insanları çağın yaratıcı devrimlerine katılmaya teşvik ettiler.İonialı epik şair Homeros, “İlyada” ve “Odyssey” adlı eserlerini Arkaik dönemde üretmiştir. Heykeltıraşlar, ölülerin anısına hizmet eden dikkatle orantılı insan figürleri olan kouroi ve korai yarattılar. Bilim adamları ve matematikçiler de ilerleme kaydettiler: Anaximandros bir yerçekimi teorisi geliştirdi; Xenophanes fosilleri keşfi hakkında yazdı ve Krotonlu Pisagor ünlü Pisagor Teoremini keşfetti.Arkaik dönemin ekonomik, politik, teknolojik ve sanatsal gelişmeleri, Yunan şehir devletlerini sonraki birkaç yüzyılın anıtsal değişimlerine hazırladı.
ÖNEMLİ NOT: eğer fazla okunursa yada beğenilirse 2.bölümü yayınlayacağım