HORTLAK
Eski Türklere göre eğer insan savaşta değil de yaşlılıktan ölürse onun Gök Tanrı tarafından Uçmak'a alınmayacağına inanılmıştır. Yine rivayetlere göre hortlak gece mezardan kalkan, sırtında kefenle ortalıkta dolaşan bir yaşayan ölüdür. Bunlar kızgın oldukları kişilerle uğraşırlar. Hatta araba kadar hızlı koşar ve insanlara özgü olan birçok yeteneği sahiptirler. Hortlağın saldırısından korunmak için mezarlık yakınlarından geçerken dua okumak gerekir. Söylentiler hortlakların genelde çirkin ve ürkütücü olduğunu, sırtında kefen ya da tabut taşıdığını söyler. Anadolu'da hortlayan kişinin ahiretten kovulduğuna inanılır. Ölümü zor olan kişinin hortlamasının daha yaygın olduğu düşünülür. Çünkü gözü dünyada kalmıştır.
KARAKONCOLOS
Siyah renkli ve çirkin bir yaratık olarak tanımlanır. Maymun, kedi ya da çocuk büyüklüğünde olabilir. Aslında zararlı olması halde görüntüsüyle insanlara korku salar. Rivayete göre, kış geceleri insanlarının yolunu keserek “Nereden geliyorsun, nereye gidiyorsun?” gibi sorular sorar. Kişinin cevapları içerisinde mutlaka kara kelimesinin geçmesi gerekir. Aksi durumlarda ise Karakoncolos elindeki kocaman tarakla vurarak kişileri yaralar.
.
HIRTIK
Hırtık; üst kısmının insan, alt kısmının hayvan şeklinde olduğuna inanılan, bedeni tüylerle kaplı, ayakları ters kötücül cin, yaratık olarak tanımlanır. Özellike Fırat Nehri’nin kıyısında yaşadığı düşünülür. Bu yörelerde adına Çay hırtığı da denilmektedir. Hırtık insan kılığına girip, kılığına girdiği kişinin yakın arkadaşlarına veya akrabalarına gidip, onlarla konuşarak orman ya da akarsu kıyısına götürüp boğar ve öldürür.
UMACI
Özellikle çocukları korkutmak için kullanılan hayali bir yaratıktır. Sürekli yaramazlık yapan, anne ve babasını kızdıran ya da geceleri uyumayan çocukları sepetine atarak kaçırdığı rivayet edilir.