Vefatı ve Bıraktığı Miras
1481 yılının baharında Fatih Sultan Mehmed, yeni bir sefer için ordusunun başında Üsküdar’a geçti. Ancak seferin yönünü en yakınındaki sadrazamı ve komutanları dahi bilmiyordu; vizyonunu ve hedeflerini son ana kadar gizli tutma prensibini yine sürdürüyordu. Ne var ki, bir süredir kendisini zorlayan nikris (damla) hastalığı Gebze yakınlarındaki Tekfur Çayırı’nda hünkâr çadırındayken aniden şiddetlendi.
1 Mayıs 1481’de durumu ağırlaşan cihan padişahı, doktorların tüm müdahalelerine rağmen 3 Mayıs 1481 tarihinde, henüz 49 yaşındayken hayata gözlerini yumdu. Vefat haberi Avrupa’da büyük bir sevinçle karşılandı; Papa’nın emriyle Roma’daki tüm kilselerde günler süren çanlar çalındı ve kutlamalar yapıldı. Naaşı, İstanbul’da kendi yaptırdığı Fatih Camii’nin yanındaki türbesine defnedildi.
Fatih Sultan Mehmed, arkasında sadece sınırları Tuna’dan Fırat’a, Kırım’dan İtalya kıyılarına uzanan devasa bir imparatorluk bırakmadı. O, Doğu ve Batı kültürlerini harmanlayan, bilime ve sanata yön veren, kurumsallaşmış bir devlet yapısı inşa etti. Askeri dehası, entelektüel derinliği ve vizyonuyla adını tarihe altın harflerle yazdıran Fatih, yüzyıllar boyunca unutulmayacak çağ açıp çağ kapatan bir lider olarak miras kaldı.