Tepegöz
Tepegöz Türk Mitolojisinde adı geçen tek gözlü bir devdir
Tepegöz bir çok film ve dizide kullanılmıştır. Tepegöz'ü genelde yabancı film ve dizilerde gördüğümüz için mutlaka Türk Mitolojisinden çıkmadığını düşünen vardır. Yani bugüne kadar.
Değişik Türk dillerinde Tübegöz, Töbököz, Töpekös olarak da söylenir.
Tepegöz Nedir?
Geçmişte yaşamış tek gözlü bir devdir. Bazen kafasını üzerinde tek boynuzu varmış gibi tasvir edilir
Dede Korkut (Korkut Ata) masalında:kılıcın kesmediği, okun işlemediği bir bedene sahip, yalnızca gözünden zarar verilebilen bir canavardır.Kaf dağında yaşar ve bir peri ile bir çobanın birleşmesinden doğan bir canavardır
Çoğunlukla elinde balyoz vb. silahlar taşır
Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi(Dede Korkut)
Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi, en ünlü Dede Korkut hikâyelerinden birisidir
Oğuzların üstüne düşman gelir. Aruz Koca da kaçarken oğlu Basat'ı düşürür. Oğlanı bir aslan alıp besler.
Çocuk zamanla büyür. Evine çağırırlar, gelir; ama tekrar aslanın yanına döner.
Bu arada bir çoban su kenarında gördüğü güzel peri kızını çok beğenir. Dayanamaz ve onunla birlikte olur. Peri kızı bu birleşmeden bir çocuk dünyaya getirir; fakat bu çocuk bir canavardır, bir samanlıkta büyür ve gelişir. Büyüdükçe dev kadar olur. Bu yaratığın kafasında sadece bir göz vardır ve bu yüzden tepegöz denmiştir. Bir türlü besleyemezler. Tepegöz, ne verseler yer; ama doymaz. Dağlara çıkar, harami olur. Her gün onlarca hayvan ve insan yer. Bunun üzerine Dede Korkut’u çağırırlar ve Tepegöz’e verilecek haraçta anlaşmak isterler. Tepegöz, her gün beş yüz koyunla bu koyunӀarı pişirecek aşçıya razı olur.
O sırada Basat, ailelerin feryatlarını duyar ve ne olduğunu sorar. Öğrenince Tepegöz’le savaşmaya gider. Dövüşte Tepegöz'ü, gözüne kızgın şiş saplayarak öldürür ve halkı bu beladan kurtarır.
Burada çobanın peri kızına verdiği zarar sonucu Oğuzların başına gelen felaketler, toplumda kadınlara iyi davranılması konusunda ders vermektedir.
Tepegöz'ün çok bilinen iki türü vardır
1. Eğegöz, 2. Yalgızgöz
Eğegöz;
Başının üzerinde tek gözü olan canavardır. Tek göz şeytaniliği simgelemektedir. Tepegöz’ün bir türüdür. Eğe, "göğüs kafesi" demektir, belki de gözü göğsünün üzerindedir. İğ kökü ise hastalık, şeytanilik gibi anlamlar barındırır.
Yalgızgöz;
Başının ortasında tek bir gözü vardır. Tepegöz’ün bir türü olarak geçer. Yal, “tek” kökünden gelir. Yal sözcüğü aynı zamanda ateşi çağrıştırır (Yalım, Yalkın). Moğolcada Yalgah, fark etmek anlamına gelir.
NOT: Tepegözler genellikle Romalıların inandığı bir yaratıktır
Yazıda hata vardı düzeltip tekrar yayınlanmıştır 13 Kasım Pzt(Pazartesi)
